Luz w montażu to drobny ruch osi, który zostaje mimo dokręconych zacisków. Sprawdza się go, chwytając zablokowany teleskop albo pręt przeciwwagi i delikatnie kołysząc w obu osiach. Lekki luz da się zwykle skasować regulacją przekładni, ale wyraźne stukanie oznacza zużyte łożyska albo źle ustawioną przekładnię. Przy obrocie z poluzowanymi zaciskami osie powinny chodzić gładko, bez zgrzytów i miejsc, w których stają. Zaciski muszą trzymać pewnie po dokręceniu i zwalniać bez siłowania.
Czytaj więcej
Napęd i elektronika
Montaż z napędem uruchamia się przy sprzedającym. Silniki w obu osiach powinny pracować równo przy każdej prędkości, bez trzasków i przeskakiwania. Pilot powinien mieć czytelny wyświetlacz i sprawne przyciski, a przewody całe izolacje i wtyki. W montażach sterowanych z telefonu sprawdza się, czy łączą się z aktualną aplikacją. Warto zapytać o wersję oprogramowania i to, czy da się je zaktualizować, bo od tego zależy współpraca z nowymi programami.
Komplet
Do montażu paralaktycznego należą statyw, przeciwwagi, pręt przeciwwagi, lunetka biegunowa i pilot z przewodami, a do montażu GoTo także zasilanie. Brak któregoś elementu zmienia wartość oferty, bo przeciwwagi i lunetki biegunowe pasują zwykle tylko do konkretnego modelu. Warto zapytać o instrukcję i oryginalne śruby, które łatwo zgubić.
Ślady po przeróbkach
Montaże do astrofotografii bywają przerabiane: wymienione łożyska, przekładnia pasowa zamiast zębatej, nowy smar, dodatkowe uchwyty. Dobrze wykonana przeróbka poprawia prowadzenie, ale powinna być opisana w ogłoszeniu. Ślady po rozkręcaniu, na przykład zniszczone łby śrub, są sygnałem, żeby dokładniej sprawdzić luzy i pracę silników.
Przechowywanie i wilgoć
Montaż trzymany w wilgotnym garażu albo piwnicy może mieć skorodowane śruby, zastygły smar i utlenione styki elektroniki. Zastygły smar sprawia, że osie chodzą ciężko, zwłaszcza zimą, a przekładnie wymagają wtedy czyszczenia i nowego smaru. Warto zapytać, gdzie montaż stał, i obejrzeć styki w gniazdach przewodów.
Nośność
Przed zakupem porównuje się nośność montażu z masą teleskopu i wszystkiego, co się do niego przykręca. Do obserwacji wizualnych wystarczy, że montaż uniesie zestaw stabilnie, a do zdjęć potrzebny jest zapas. Montaż kupiony pod większy teleskop powinien mieć siodło pasujące do jego szyny: typu Vixen albo Losmandy.
Test z teleskopem
Najlepiej obejrzeć montaż z teleskopem, najlepiej podobnym do własnego. Po dotknięciu okularu obraz powinien uspokajać się w ciągu sekundy. Przy montażu GoTo warto przejść wyrównanie na kilku gwiazdach i sprawdzić, czy trafia w obiekty. Przy montażu paralaktycznym z napędem można zostawić jasną gwiazdę w polu widzenia na kilka minut i sprawdzić, czy zostaje na miejscu.
Co podać w ogłoszeniu
W ogłoszeniu podaje się model, nośność, komplet (statyw, przeciwwagi, pilot, zasilanie) i stan przekładni, a także informację o przeróbkach. Zdjęcia głowicy, pilota z włączonym wyświetlaczem i statywu odpowiadają na najważniejsze pytania kupujących. Ciężki montaż najlepiej przekazać osobiście.
