Głowica montażu ma dwie osie. Oś rektascensji obraca się równolegle do osi obrotu Ziemi, a oś deklinacji, przymocowana do niej pod kątem prostym, pozwala skierować teleskop wyżej albo niżej na niebie. Teleskop siedzi z jednej strony osi deklinacji, a przeciwwagi na pręcie z drugiej. Każdą oś obraca przekładnia ślimakowa albo pasowa z mikroruchem, a w wersjach z napędem silnik. Pod głowicą jest regulacja wysokości bieguna, którą ustawia się na szerokość geograficzną miejsca obserwacji, i regulacja azymutu.
Czytaj więcej
Ustawienie na biegun
Montaż stawia się tak, żeby oś rektascensji wskazywała północ, a regulacją wysokości ustawia kąt równy szerokości geograficznej, w Polsce od około 49 do 55°. Lunetka biegunowa wbudowana w oś pokazuje na siatce, gdzie powinna stać Gwiazda Polarna o danej godzinie; podpowiada to aplikacja w telefonie. Do zdjęć ustawienie poprawia się dokładniej: elektroniczną lunetką biegunową albo programem, który porównuje kilka zdjęć nieba. Im dokładniej montaż patrzy na biegun, tym dłużej gwiazdy zostają w miejscu bez poprawek.
Przeciwwagi i wyważenie
Teleskop wyważa się w obu osiach. Najpierw w osi rektascensji przesuwa się przeciwwagę po pręcie, aż zestaw zostaje w każdej pozycji. Potem w osi deklinacji przesuwa się tubus w obejmach albo szynę w siodle. Dobrze wyważony montaż mniej obciąża silniki i prowadzi dokładniej. Do zdjęć wyważa się go w rektascensji lekko na wschód, żeby przekładnia stale pracowała pod niewielkim obciążeniem i nie przeskakiwała na luzach.
Nośność i przekładnie
Nośność to masa sprzętu, którą montaż utrzyma bez drgań. Do masy teleskopu dolicza się szukacz, kamerę, lunetkę guidującą i akcesoria. Do zdjęć bierze się montaż z wyraźnym zapasem nośności. Montaże z przekładnią harmoniczną (falową) przy lżejszym sprzęcie pracują bez przeciwwag, mało ważą i nie mają luzów, ale ich prowadzenie wymaga guidingu. Klasyczne montaże z przekładnią ślimakową są cięższe i potrzebują przeciwwag, za to dobrze trzymają duże teleskopy.
Napęd, GoTo i guiding
Silnik w osi rektascensji śledzi niebo bez ręcznego kręcenia. Montaż GoTo ma silniki w obu osiach i komputer z bazą obiektów: po wyrównaniu na kilku jasnych gwiazdach sam kieruje teleskop na wybrany obiekt. Do zdjęć z długim naświetlaniem dochodzi autoguider: mała kamera patrzy na gwiazdę przez lunetkę guidującą, a program co kilka sekund wysyła poprawki do montażu. Napędy zasila się prądem 12 V z akumulatora albo zasilacza.
Przejście przez południk
Teleskop na montażu paralaktycznym nie może obracać się w nieskończoność, bo przy obiekcie mijającym południk uderzyłby w statyw. Wtedy montaż przekłada teleskop na drugą stronę osi i obiekt jest dalej śledzony. Przy zdjęciach program robi to automatycznie i wraca do tego samego kadru.
Konserwacja
Przed sezonem sprawdza się luzy w osiach: zablokowana oś nie powinna się kiwać pod naciskiem ręki. Przekładnie co jakiś czas wymagają czyszczenia i nowego smaru. Montaż przechowuje się w suchym miejscu, a po nocy na zewnątrz zostawia do wyschnięcia.