Zwierciadła do teleskopów
Zwierciadło główne zbiera światło w teleskopie zwierciadlanym, a jego średnica to apertura teleskopu.
Czytaj więcej
Zwierciadło wtórne w Newtonie jest płaskie i odbija światło z głównego w bok, do wyciągu okularowego. Zwierciadła kupuje się na wymianę w tubie, którą już się ma, albo do budowy własnego teleskopu, na przykład w zestawie lustra głównego i wtórnego.
Brak wyników.
Zwierciadło główne
W Newtonie zwierciadło główne ma kształt paraboloidy, która skupia równoległe światło w jednym punkcie. Opisuje je średnica i ogniskowa, na przykład 200 mm i 1000 mm, czyli światłosiła f/5. Większe lustro zbiera więcej światła i pokazuje więcej szczegółów, ale jest cięższe i dłużej wyrównuje temperaturę z otoczeniem. Leży w celi na dnie tubusu, a śruby celi służą do kolimacji.
Czytaj więcej
Zwierciadło wtórne
Zwierciadło wtórne w Newtonie jest płaskie i ma kształt elipsy, bo stoi pod kątem 45° do osi tubusu. Jego rozmiar podaje się jako długość krótszej osi. Za małe lustro wtórne obcina światło na brzegach pola, a za duże zasłania więcej światła z lustra głównego. W teleskopach Cassegraina i Ritchey-Chrétien lustro wtórne jest wypukłe i wydłuża ogniskową całego układu.
Powłoki
Lustra mają cienką powłokę aluminium, a na niej warstwę ochronną. Powłoki wzmocnione mają dodatkowe warstwy i odbijają więcej światła niż zwykłe aluminium. Z czasem powłoka matowieje, pojawiają się na niej plamy i przetarcia, a obraz traci kontrast. Zużytą powłokę można napylić ponownie, zamiast kupować nowe zwierciadło, bo szkło pod nią się nie zużywa.
Szkło i temperatura
Zwierciadła robi się ze szkła o małej rozszerzalności cieplnej, na przykład borokrzemowego, albo z ceramiki szklanej. Takie szkło mniej zmienia kształt, gdy stygnie po wyniesieniu teleskopu na dwór. Dopóki lustro jest cieplejsze od powietrza, nad jego powierzchnią unosi się ciepłe powietrze, które rozmywa obraz przy dużym powiększeniu. Wentylator za lustrem przyspiesza wyrównanie temperatury.
Wymiana zwierciadła w tubie
Nowe zwierciadło musi pasować do tuby średnicą, grubością i ogniskową. Inna ogniskowa przesuwa ognisko, więc okular albo kamera mogą nie złapać ostrości w zakresie wyciągu. Lustro wkłada się w celę bez mocnego dociskania, bo zbyt mocno dokręcone zaciski odkształcają powierzchnię i gwiazdy przestają być okrągłe. Po wymianie albo wyjęciu lustra teleskop trzeba skolimować.
Budowa własnego teleskopu
Zestawy zwierciadeł głównego i wtórnego służą do budowy własnego teleskopu, na przykład Newtona na podstawie Dobsona albo teleskopu Ritchey-Chrétien. Do luster trzeba dobrać celę, pająk z uchwytem lustra wtórnego, wyciąg i tubus albo konstrukcję kratownicową. Długość tubusu wynika z ogniskowej zwierciadła głównego.
Na co patrzeć przy zakupie
Przy zakupie zwierciadła sprawdza się średnicę, ogniskową, grubość i rodzaj powłoki. Producent podaje czasem dokładność powierzchni jako ułamek długości fali, na przykład 1/8 λ: im mniejszy ułamek, tym dokładniej wykonane lustro. Lustro wtórne dobiera się do światłosiły, bo jasny Newton f/4 potrzebuje większego lustra wtórnego niż Newton f/8 o tej samej średnicy. Powierzchni lustra nie dotyka się palcami.
Czyszczenie
Lustro czyści się rzadko, bo kurz mało pogarsza obraz, a każde przecieranie grozi rysami. Gdy czyszczenie jest konieczne, lustro wyjmuje się z celi, spłukuje wodą z odrobiną płynu do naczyń, potem wodą destylowaną i suszy w pozycji pionowej, bez wycierania.