Dla zaawansowanego

Apochromaty i planety

Do planet i gwiazd podwójnych zaawansowani obserwatorzy wybierają apochromaty o aperturze od 120 mm wzwyż albo długoogniskowe katadioptryki. Refraktor nie ma obstrukcji centralnej, więc daje bardzo kontrastowy obraz, a dobry apochromat nie pokazuje kolorowych obwódek nawet przy Jowiszu. Duża apertura rozdziela drobniejsze szczegóły, ale ich zobaczenie zależy od spokoju powietrza. Najlepsze noce do planet zdarzają się kilka razy w roku i wtedy przydaje się teleskop gotowy do pracy od ręki.

Montaż i stałe stanowisko

Przy dużym sprzęcie montaż jest ważniejszy niż teleskop. Do zdjęć bierze się montaż o nośności wyraźnie większej od masy zestawu, z dokładnym prowadzeniem i autoguidingiem. Montaż na pierze albo w obserwatorium stoi ustawiony na biegun na stałe, więc sesję zaczyna się w kilka minut zamiast godziny. Wiele osób steruje takim stanowiskiem zdalnie z domu: komputer przy montażu prowadzi kamerę, fokuser, koło filtrowe i kopułę albo odsuwany dach według planu.

Astrofotografia na wyższym poziomie

Zaawansowana astrofotografia to zwykle chłodzona kamera monochromatyczna z kołem filtrowym, filtry wąskopasmowe H-alfa, OIII i SII oraz zestawy LRGB. Takie zdjęcie składa się z dziesiątek godzin naświetlania zebranych w wielu nocach. Do długiej ogniskowej, na przykład Ritchey-Chrétiena, potrzebny jest guiding przez przystawkę pozaosiową, który śledzi gwiazdę w tym samym torze optycznym co kamera. Elektryczny fokuser sam poprawia ostrość, gdy w nocy spada temperatura.

Optyka w dobrym stanie

Duże zwierciadło potrzebuje czasu na wyrównanie temperatury z otoczeniem, a dopóki jest cieplejsze od powietrza, obraz drga. Wentylatory za lustrem i przy jego powierzchni skracają ten czas. Kolimację robi się przed każdą sesją, bo przy jasnej optyce nawet małe przesunięcie lustra rozmywa obraz. Do refraktorów i katadioptryków przydaje się grzałka przeciw rosie, a do sprawdzania jakości optyki test gwiazdowy przy dużym powiększeniu.

Akcesoria, które robią różnicę

Okulary szerokokątne o polu własnym od 82 do 100° pokazują dużą część nieba bez przesuwania teleskopu. Nasadka binokularowa pozwala patrzeć na Księżyc i planety obojgiem oczu, a oczy mniej się wtedy męczą. Filtry UHC i OIII wyciągają słabe mgławice emisyjne, a filtr H-beta pokazuje kilka trudnych obiektów, na przykład Mgławicę Koński Łeb. Krzesło obserwacyjne z regulowaną wysokością pozwala spokojnie wypatrywać najsłabszych szczegółów. Do obserwacji Słońca dochodzi teleskop albo filtr H-alfa, który pokazuje protuberancje.