Apertura teleskopu Newtona, czyli średnica zwierciadła głównego, decyduje o jego możliwościach. Im większa apertura, tym więcej światła zbiera teleskop i tym więcej szczegółów pokazuje, szczególnie przy słabych obiektach, takich jak mgławice czy galaktyki. Newtony mają od małych zwierciadeł w modelach stołowych do 400 mm i więcej w dużych konstrukcjach.
Czytaj więcej
Ogniskowa to odległość od zwierciadła głównego do punktu, w którym skupia się światło. Krótsza ogniskowa (na przykład 400 mm) daje szersze pole widzenia, co pomaga przy rozległych gromadach gwiazd. Dłuższa ogniskowa (na przykład 1200 mm) z tym samym okularem daje większe powiększenie, przydatne przy planetach i Księżycu. Światłosiła to ogniskowa podzielona przez aperturę. Przy tym samym powiększeniu jasność obrazu zależy od apertury, a nie od światłosiły.
Montaż do Newtona
Newton pracuje na montażu azymutalnym albo paralaktycznym. Montaż azymutalny (AZ) jest prostszy, ale obiekt śledzi się ruchem w obu osiach. Montaż paralaktyczny (EQ) ma jedną oś ustawioną równolegle do osi obrotu Ziemi i śledzi niebo obrotem w tej jednej osi. Przy obrocie teleskopu okular ustawia się na nim pod niewygodnym kątem, dlatego tubus obraca się w obejmach. Mikroruchy w obu osiach pozwalają płynnie poprawiać położenie obiektu. Duży Newton potrzebuje mocnego montażu, bo długi tubus łatwo łapie drgania i wiatr. Newton na skrzyni zamiast statywu to teleskop Dobsona.
Kolimacja i wychładzanie
Newton co jakiś czas wymaga kolimacji, czyli ustawienia obu zwierciadeł w osi optycznej. Robi się ją śrubami przy zwierciadle wtórnym i głównym, z okularem kolimacyjnym albo kolimatorem laserowym, a wynik sprawdza na gwieździe przy dużym powiększeniu. Po transporcie kolimację zwykle trzeba poprawić. Przy zwierciadle głównym są śruby regulacyjne i blokujące; te drugie dokręca się po kolimacji, żeby ustawienie nie uciekło.
Po wyniesieniu na zewnątrz zwierciadło potrzebuje czasu na wyrównanie temperatury z otoczeniem. Dopóki jest cieplejsze od powietrza, nad lustrem unosi się ciepłe powietrze i obraz drga przy dużym powiększeniu. Wentylator za lustrem skraca ten czas.
Astrofotografia z teleskopem Newtona
Newtony często służą do zdjęć, bo dają dużą aperturę i krótką ogniskową. Do zdjęć z długim czasem naświetlania potrzebny jest montaż paralaktyczny z napędem, który śledzi niebo. Jasne Newtony, około f/4 do f/5, mają komę: gwiazdy na brzegach pola rozmywają się w przecinki. Usuwa ją korektor komy wkręcany przed kamerę. Wyciąg okularowy musi utrzymać ciężar kamery bez uginania się.
Akcesoria i przechowywanie
Okulary o różnych ogniskowych pozwalają dobrać powiększenie do obiektu. Filtry mgławicowe poprawiają kontrast mgławic emisyjnych, a filtr słoneczny zakłada się zawsze na wlot tubusu. Kamera astronomiczna i adapter pozwalają robić zdjęcia, a szukacz ułatwia znalezienie obiektu.
Teleskop przechowuje się w suchym miejscu, a do transportu używa torby albo skrzyni. Zwierciadła czyści się rzadko, tylko gdy kurz albo plamy są wyraźnie widoczne, bo każde mycie niesie ryzyko porysowania powłoki.